• Gleneagles Singapore

Ung thư tuyến giáp

  • Ung thư tuyến giáp là gì?

    Ung thư tuyến giáp là bệnh ung thư ảnh hưởng đến tuyến giáp, một tuyến hình bướm ở phía dưới cổ, sản sinh ra các hoóc-môn điều khiển nhịp tim, huyết áp, thân nhiệt và cân nặng. Đây là bệnh ung thư phổ biến thứ 8 ở phụ nữ Singapore.

    infographic showing a cancerous thyroid and a healthy thyroid

    Các loại ung thư tuyến giáp

    Ung thư tuyến giáp được phân loại dựa theo loại tế bào

    • Ung thư tuyến giáp dạng nhú - Đây là dạng thường gặp nhất bắt nguồn từ các nang tuyến giáp.
    • Ung thư tuyến giáp dạng nang - Cũng bắt nguồn từ nang tuyến giáp, có thể khó phân biệt với các hạch tuyến giáp không ung thư.
    • Ung thư tuyến giáp dạng tủy - Đây là dạng ung thư hiếm gặp bắt nguồn từ các tế bào nằm giữa các nang tuyến giáp.
    • Ung thư tuyến giáp không biệt hóa - Mặc dù hiếm gặp nhưng đây là dạng ung thư tiến triển nhanh và có tỷ lệ hồi phục kém hơn.
    • U lympho tuyến giáp - Một dạng ung thư hiếm gặp, còn gọi là u lympho không Hodgkin, ảnh hưởng đến các tế bào bạch cầu (tế bào lympho).

    Nguyên nhân

    Ung thư tuyến giáp có thể ảnh hưởng đến cả người trẻ và người cao tuổi. Bệnh ung thư này thường có thể được điều trị nhanh chóng với tỷ lệ chữa khỏi rất cao, đặc biệt là ở bệnh nhân trẻ tuổi.

    Tình trạng đột biến ở một số gen được biết đến là nguyên nhân gây ung thư tuyến giáp dạng nhú và dạng nang. Đáng tiếc là chưa xác định được rõ đâu là nguyên nhân gây ra những đột biến gen này, mặc dù việc phơi nhiễm quá mức với phóng xạ là nguyên nhân đã được đa số người công nhận. Một số tình trạng y khoa di truyền như bệnh đa polyp di truyền và đa u tuyến nội tiết tuýp 2 (hiếm gặp) cũng có mối liên hệ với ung thư tuyến giáp.

  • Các dấu hiệu và triệu chứng

    lump in throat

    Bạn có thể có nguy cơ mắc bệnh nếu có tiền sử gia đình mắc ung thư tuyến giáp hoặc nếu bạn từng được chẩn đoán mắc một trong những tình trạng di truyền hiếm gặp nêu trên. Tuy nhiên, hầu hết các trường hợp mắc bệnh đều có bản chất là không thể đoán trước. Ung thư thường biểu hiện dưới dạng cục u dễ thấy ở cổ hoặc được phát hiện ở dạng hạch tuyến giáp (khối sưng nhỏ) khi thực hiện chẩn đoán hình ảnh vì lý do khác. Mặc dù hầu hết các cục u hoặc hạch này không phải là ung thư, nhưng vẫn cần cân nhắc khả năng mắc ung thư tuyến giáp nếu những cục u hoặc hạch này xuất hiện ở trẻ nhỏ hoặc người cao tuổi, hạch phát triển nhanh, xảy ra tình trạng sụt cân không rõ nguyên nhân, khàn tiếng hoặc có hạch bạch huyết sưng to ở cổ.

  • Chẩn đoán và đánh giá

    anatomy of a cancerous thyroid gland

    Bạn cần đến khám bác sĩ chuyên khoa nội tiết để được đánh giá. Mỗi cục u hoặc hạch tuyến giáp cần được đánh giá bằng siêu âm, một kỹ thuật có chi phí hợp lý, an toàn và dễ thực hiện. Siêu âm cho phép bác sĩ đo lường chính xác kích thước của hạch. Một số đặc điểm trên siêu âm có thể giúp phân biệt giữa hạch lành tính (không ung thư) và hạch ung thư. Những hạch nhỏ (dưới 1cm), có thể nhìn thấy rõ hoặc chủ yếu chứa dịch có khả năng là hạch lành tính. Các hạch giảm âm có hình dáng cao với bờ không đều, có các nốt canxi hóa nhỏ (khối canxi tích tụ kích thước nhỏ), tình trạng tăng sinh mạch (tăng số lượng mạch máu) và kích thước lớn hơn 4cm kèm theo sưng hạch bạch huyết có khả năng là hạch ung thư. Chức năng tuyến giáp và các kháng thể tuyến giáp cũng cần được kiểm tra thông qua xét nghiệm máu vì nồng độ hoóc-môn kích thích tuyến giáp và kháng thể cao hơn sẽ liên quan đến nguy cơ mắc ung thư cao hơn.

    Xác định hạch tuyến giáp có phải là ung thư không

    Tất cả các hạch lớn hơn 1 cm đều phải được kiểm tra để xác định xem hạch đó là lành tính hay ung thư. Thủ thuật sinh thiết này có thể được thực hiện dễ dàng bởi một bác sĩ chẩn đoán hình ảnh hoặc bác sĩ chuyên khoa nội tiết giàu kinh nghiệm tại bệnh viện. Sau khi tiến hành siêu âm để xác định vị trí của hạch, bác sĩ sẽ đưa một cây kim siêu mảnh vào trong hạch để thu thập tế bào, sau đó các tế bào này được trải rộng trên lam và kiểm tra dưới kính hiển vi. Thủ thuật này được gọi là chọc hút bằng kim nhỏ (FNA). Không cần phải gây tê vì bệnh nhân sẽ chỉ cảm thấy một chút khó chịu nhẹ, chảy máu rất ít và nhiều nhất là bị bầm tím nhẹ. Toàn bộ thủ thuật sẽ được hoàn thành trong vòng vài phút. Sinh thiết được phân loại thành 6 nhóm (theo hệ thống Bethesda) từ lành tính đến ung thư. Cần thực hiện lại FNA nếu không chắc chắn về kết quả. Đối với hạch lành tính, không cần tiến hành cắt bỏ mà chỉ cần kiểm tra hàng năm bằng siêu âm và có thể thực hiện FNA để kiểm tra xem có bất kỳ thay đổi nào không. Khả năng hạch lành tính tiến triển thành ung thư là rất thấp.

  • Điều trị và chăm sóc

    Bệnh nhân cần được “đánh giá giai đoạn” để xác định mức độ của bệnh. Giai đoạn 1 là giai đoạn sớm nhất với kết quả điều trị tốt nhất trong khi giai đoạn 4 có kết quả kém khả quan nhất. Các kỹ thuật chụp đặc biệt như xạ hình được sử dụng để đánh giá giai đoạn. Tuổi tác là yếu tố quan trọng nhất, vì những người được chẩn đoán bệnh khi dưới 45 tuổi thường có nghĩa là bệnh đang ở giai đoạn sớm. Các yếu tố quyết định khác bao gồm kích thước u và mức độ lan rộng.

    thyroid disease sign

    Phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ tuyến giáp, bao gồm cả các hạch bạch huyết xung quanh ở cổ, là phương pháp được ưu tiên. Phương pháp này mang đến cơ hội chữa khỏi thành công cao nhất, đặc biệt là đối với những người mắc bệnh ở giai đoạn sớm, và phẫu thuật cũng có thể là phương pháp điều trị duy nhất cần thiết cho nhóm đối tượng này. Cắt bỏ toàn bộ tuyến giáp cũng cho phép bác sĩ chuyên khoa nội tiết kiểm tra khả năng tái phát ung thư bằng cách đo nồng độ thyroglobulin trong máu, chất này sẽ không được phát hiện nếu ung thư tuyến giáp đã bị loại bỏ. Phẫu thuật cũng là phương pháp điều trị được lựa chọn cho ung thư tuyến giáp dạng tủy và u lympho tuyến giáp.

    Những bệnh nhân có ung thư tuyến giáp dạng nhú hoặc dạng nang lớn hơn 1 cm cần được điều trị bằng i-ốt phóng xạ tại thời điểm khoảng 4 tuần sau phẫu thuật. Điều trị này thường được thực hiện một lần và bệnh nhân chỉ cần uống một lượng nhỏ dung dịch chứa i-ốt phóng xạ. Vì chỉ có các tế bào tuyến giáp mới hấp thụ i-ốt nên điều trị này sẽ không gây hại cho các hệ cơ quan khác trong cơ thể. I-ốt phóng xạ sẽ loại bỏ bất kỳ mô tuyến giáp nào có thể còn sót lại sau phẫu thuật.

    Sau khi điều trị bằng i-ốt phóng xạ, xạ hình toàn thân sẽ được thực hiện để xác nhận không còn mô tuyến giáp nào hoạt động trong cơ thể, sau đó bệnh nhân sẽ phải bắt đầu liệu pháp thay thế hoóc-môn tuyến giáp suốt đời. Liệu pháp thay thế thyroxine cung cấp các hoóc-môn tuyến giáp đáp ứng nhu cầu của cơ thể và ngăn ngừa ung thư tuyến giáp tái phát. Bác sĩ chuyên khoa nội tiết sẽ điều chỉnh liều dùng thích hợp cho từng bệnh nhân. Bệnh nhân không có dấu hiệu tái phát bệnh sẽ chỉ cần kiểm tra thyroglobulin trong huyết thanh và chức năng tuyến giáp 6 tháng một lần.

    Bệnh nhân mắc bệnh giai đoạn tiến triển hoặc có nguy cơ tái phát bệnh có thể cần dùng liều i-ốt phóng xạ bổ sung. Tuy nhiên, phương pháp điều trị này không phát huy hiệu quả trong việc điều trị ung thư tuyến giáp dạng tủy và u lympho tuyến giáp. Thay vào đó, những trường hợp này sẽ cần áp dụng xạ trị bằng chùm tia bên ngoài, hóa trị và liệu pháp nhắm đích sử dụng chất ức chế tyrosine kinase.

    Thông tin do Bác sĩ Richard Chen, bác sĩ tư vấn chuyên khoa nội tiết của Bệnh viện Gleneagles cung cấp.