• Gleneagles Singapore

Hồi phục sau ghép gan

  • Hồi phục sau ghép gan

    Sau khi ghép gan, bệnh nhân cần chăm sóc cho nội tạng mới ghép, bao gồm thực hiện những thay đổi hợp lý về lối sinh hoạt, tập thể dục thường xuyên, duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, dùng thuốc và tái khám theo dõi định kỳ.

    Trước khi bệnh nhân xuất viện, đội ngũ các nhân viên y tế điều phối cấy ghép, chuyên gia dinh dưỡng và chuyên gia khác về chăm sóc sức khỏe tại Bệnh viện Gleneagles sẽ truyền đạt và hướng dẫn cho bệnh nhân cũng như người thân về cách chăm sóc sau cấy ghép.

    Khám sức khỏe ngoại trú

    Bệnh nhân phải tái khám ít nhất hai lần mỗi tuần trong 2 tháng đầu tiên sau khi xuất viện. Qua đó, (các) bác sĩ chuyên khoa có thể kiểm tra tình trạng và theo dõi quá trình hồi phục của bệnh nhân. Đối với ghép tạng, nguy cơ đào thải tạng ghép cao nhất là trong vòng 60 ngày đầu tiên sau khi ghép, vì vậy, việc tái khám thường xuyên với bác sĩ chuyên khoa là rất quan trọng. Sau 2 tháng đầu tiên, tần suất khám sẽ được điều chỉnh dựa theo chẩn đoán của bác sĩ.

    Thuốc chống đào thải

    Người nhận ghép gan phải dùng thuốc chống đào thải trong suốt phần đời còn lại. Những loại thuốc này còn được gọi là thuốc ức chế miễn dịch, có tác dụng giúp ngăn cơ thể bệnh nhân đào thải gan mới ghép. Một hệ miễn dịch khỏe mạnh có thể nhận diện gan mới ghép là nhân tố “ngoại lai” và tấn công cơ quan này. Thuốc chống đào thải có thể làm suy giảm hệ miễn dịch và ngăn hệ miễn dịch tấn công nội tạng mới ghép, tuy nhiên chúng cũng có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.

    Điều quan trọng là phải dùng thuốc chống đào thải theo đơn của bác sĩ vào một thời điểm cố định cho mỗi ngày. Nếu bị quên liều, bệnh nhân phải báo cho nhân viên y tế để được tư vấn về thời điểm dùng liều tiếp theo. Bệnh nhân không được dùng thêm thuốc chống đào thải để bù cho liều đã quên.

    Bệnh nhân dùng thuốc chống đào thải không được ăn một số loại thực phẩm, ví dụ như bưởi và nho, vì các loại quả này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của thuốc ức chế miễn dịch. Tương tự, bệnh nhân không được dùng các loại thuốc mới, bao gồm thuốc y học cổ truyền hoặc thuốc không kê đơn, khi chưa thông báo cho nhân viên y tế hoặc bác sĩ vì việc này có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thu thuốc chống đào thải của bệnh nhân. Bệnh nhân cũng cần báo cho nha sĩ, bác sĩ hoặc bác sĩ phẫu thuật biết về việc sử dụng thuốc chống đào thải này trước khi tiến hành bất kỳ thủ thuật nha khoa hoặc y tế nào.

    Nhận biết tình trạng đào thải và nhiễm trùng

    Mặc dù thuốc chống đào thải giúp ngăn ngừa việc đào thải tạng ghép nhưng trong một số trường hợp tình trạng này vẫn có thể xảy ra. Tuy nhiên, có thể khắc phục tình trạng đào thải nếu các dấu hiệu được phát hiện và điều trị sớm.

    Các dấu hiệu đào thải:

    • Sốt
    • Nước tiểu có màu trà, sẫm màu
    • Vàng mắt
    • Vàng da (da và mắt có màu vàng)
    • Phân nhạt màu hoặc có màu đất sét
    • Ớn lạnh, đau và mệt mỏi không nguyên do

    Bên cạnh nguy cơ đào thải tạng ghép, bệnh nhân ghép gan cũng cần đề phòng tình trạng nhiễm trùng, đặc biệt là vì thuốc chống đào thải mà bệnh nhân sử dụng sẽ làm suy giảm khả năng chống nhiễm trùng của cơ thể. Bệnh nhân cần thực hành tốt vệ sinh cá nhân và thực hiện các biện pháp phòng ngừa để giảm nguy cơ nhiễm trùng, ví dụ như tránh đến những nơi đông người, đặc biệt là trong mùa dễ bị cảm hoặc mùa cúm. Rửa tay thường xuyên và tránh dùng vắc-xin mới cũng có thể giúp phòng ngừa nhiễm trùng. Sau khi xuất viện, bệnh nhân cần kiểm tra thân nhiệt hai lần mỗi ngày trong tháng đầu tiên và liên lạc với nhân viên y tế điều phối cấy ghép nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây:

    • Sốt
    • Đỏ hoặc đốm trắng ở lưỡi hoặc trong miệng
    • Đỏ, sưng hoặc dịch tiết có mùi hôi ở vết thương hở
    • Ho kéo dài không kèm theo khó thở
    • Các triệu chứng giống cúm
    • Cảm giác đau hoặc đau rát khi đi tiểu
    • Tiêu chảy

    Dinh dưỡng sau khi ghép gan

    Trước khi xuất viện, chuyên gia dinh dưỡng sẽ tư vấn cho bệnh nhân về cách duy trì một chế độ ăn uống lành mạnh, cân bằng để giúp cơ thể hồi phục và ngăn ngừa nhiễm trùng. Tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe của bệnh nhân, bác sĩ có thể phải kê chế độ ăn uống đặc biệt. Bệnh nhân ghép gan cần duy trì cân nặng có lợi cho sức khoẻ. Tăng cân và béo phì có thể làm tổn thương gan mới ghép và gia tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như huyết áp cao và bệnh tim.

    Do hệ miễn dịch bị suy giảm khi dùng thuốc chống đào thải, nên điều quan trọng là phải thực hành xử lý thực phẩm an toàn nhằm ngăn ngừa nhiễm trùng do các bệnh lây truyền từ thực phẩm. Chuyên gia dinh dưỡng và điều dưỡng sẽ tư vấn cho bệnh nhân cách xử lý thực phẩm an toàn và những loại thực phẩm mà bệnh nhân cần thận trọng.

    Cần cẩn thận:

    • Rửa tay trước và sau khi xử lý thực phẩm
    • Tránh ăn đồ ăn sống hoặc chưa được nấu chín kỹ, đặc biệt là thịt, động vật có vỏ, hải sản và trứng
    • Rửa sạch tất cả trái cây và rau quả trước khi nấu và ăn
    • Tránh ăn thức ăn từ quầy salad tự chọn, tiệc tự chọn hoặc ăn chung với người khác vì tiềm ẩn khả năng lây nhiễm từ người khác và nhiệt độ thức ăn không an toàn
    • Tránh sử dụng sữa và pho-mát chưa tiệt trùng
    • Giảm lượng muối và đường nạp vào
    • Cố gắng uống khoảng 2 lít nước đun sôi hàng ngày
    • Tránh ăn thức ăn chế biến trong môi trường không đảm bảo vệ sinh

    Các hoạt động thường xuyên sau cấy ghép

    Tập thể dục – Bệnh nhân nên tập thể dục trở lại để duy trì cân nặng và sức khỏe thể chất. Tuy nhiên, cần tránh lái xe trong thời gian lên đến 6 tuần sau cấy ghép cũng như các hoạt động khiến bụng phải làm việc quá sức trong tối thiểu 2 tháng sau phẫu thuật, bao gồm nâng vật nặng và gập bụng.

    Tiếp xúc với ánh nắng – Bệnh nhân ghép gan có nguy cơ phát triển ung thư da khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Hãy sử dụng kem chống nắng có chỉ số chống nắng (SPF) tối thiểu là 30, mặc áo dài tay và đội mũ nếu bạn dự định sẽ ở ngoài trời lâu. Bệnh nhân cũng nên đi khám da thường xuyên để phát hiện khối tăng sinh hoặc mảng da bất thường.

    Đi du lịch – Trừ trường hợp về nước, bệnh nhân cần tránh đi xa trong vòng 6 tháng đầu tiên sau ghép gan. Nhân viên y tế điều phối cấy ghép cũng sẽ tư vấn cho bệnh nhân về những khu vực cần tránh đến, vì bệnh nhân ghép gan có thể bị tăng nguy cơ nhiễm trùng ở một số quốc gia.

    Kế hoạch hóa gia đình – Bệnh nhân có thể bắt đầu quan hệ tình dục lại trong vòng vài tháng sau cấy ghép, tuy nhiên, bệnh nhân nữ mới ghép gan nên chờ ít nhất một năm sau khi ghép nếu muốn thụ thai. Bệnh nhân đang dùng thuốc chống đào thải cũng nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi cho con bú.

    Bia rượu – Bệnh nhân ghép gan cần tránh tối đa việc sử dụng bia rượu. Bia rượu được xử lý trong gan, vì vậy, sẽ gây hại cho gan mới ghép.

    Vật nuôi – Gia đình bệnh nhân vẫn có thể tiếp tục nuôi vật nuôi, tuy nhiên, cần tránh tiếp xúc với phân và nước tiểu của vật nuôi, đặc biệt là phân chim. Phân động vật có thể chứa các vi sinh vật có khả năng gây nhiễm trùng nghiêm trọng cho những bệnh nhân bị suy yếu miễn dịch.

    Kiểm tra hàng năm – Bên cạnh các biến chứng đối với gan mới ghép, bệnh nhân ghép gan cũng dễ mắc phải các tình trạng y khoa khác hơn do hệ miễn dịch bị suy giảm. Chính vì thế, bệnh nhân ghép gan cần khám sức khỏe chi tiết hàng năm để bác sĩ điều trị có thể giám sát và quản lý sức khỏe bệnh nhân một cách phù hợp.

    Để biết thêm thông tin về việc hồi phục sau ghép gan, vui lòng xem sách hướng dẫn hồi phục sau ghép gan tổng quát của Asian American Liver Centre.

    Đặt lịch khám/ Tư vấn  Tìm Bác sĩ