-
-
Khu vực chăm sóc và điều trị
Nguồn: Shutterstock
Dây thần kinh tọa là dây thần kinh đơn lớn nhất trong cơ thể. Dây thần kinh này bắt đầu ở lưng dưới, chạy qua mông và xuống phía sau mỗi chân, có phần lan sang hai đùi, bắp chân, bàn chân và ngón chân.
Nếu dây thần kinh này bị chèn ép hoặc bị kích ứng, thường sẽ gây ra cảm giác đau, đặc biệt là khi ngồi xuống. Bạn có thể có cảm giác nóng rát, ngứa ran, hoặc chân bị yếu và tê. Cơn đau có thể trầm trọng hơn khi đi bộ. Bệnh này được gọi là đau dây thần kinh tọa.
Nói một cách khái quát hơn, một dây thần kinh bị chèn ép hoặc bị kích ứng được gọi là bệnh lý rễ, nhưng quý vị cũng có thể nghe thấy tên như dây thần kinh “bị mắc kẹt” hoặc “bị chèn ép".
Theo Bs. Mashfiqul, có nhiều thứ có thể gây áp lực chèn lên dây thần kinh, dẫn đến đau đớn.
“Thường thì vấn đề nằm ở các dây thần kinh nằm ở cột sống, với những bệnh nhân trẻ tuổi, nguyên nhân gây chèn ép dây thần kinh thường là do trượt đĩa đệm (một trong những đĩa đệm giữa xương cột sống nhô ra bất thường). Ở những bệnh nhân này, cơn đau thường lan xuống một chân, tương ứng với bất kỳ dây thần kinh nào bị chèn ép.
Ở những bệnh nhân lớn tuổi, đôi khi xương cột sống (đốt sống) có thể tự trượt về phía trước, gây áp lực lên nhiều dây thần kinh. Những bệnh nhân này có thể phàn nàn vì cơn đau lan xuống cả hai bắp chân khi đi bộ và đỡ hơn khi nghỉ ngơi.”
Khi có bất kỳ dây thần kinh nào bị chèn ép thì thường sẽ gây ra cảm giác ngứa ran hoặc tê. Một số trường hợp khác có thể gây yếu cơ chân. Và trường hợp nặng hơn có thể gây ra các vấn đề về chức năng bàng quang hoặc ruột.
Rối loạn dây thần kinh cũng có thể dẫn đến các triệu chứng tương tự, mặc dù trường hợp này hiếm khi xảy ra.
Nếu có các triệu chứng của một dây thần kinh bị kích ứng không cải thiện theo thời gian, bạn cần đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán đúng cách. Đi khám để được tư vấn kịp thời nếubạn có cảm giác yếu hoặc tê ở chân.
Nếu bạn gặp khó khăn khi đi tiểu, hãy đến khoa cấp cứu và xin tư vấn y tế ngay lập tức.
Thông thường, bác sĩ sẽ khuyến nghị chỉ định chụp MRI (chụp cộng hưởng từ) toàn thân trước khi chẩn đoán. Quý vị Bệnh nhân cần sẽ được yêu cầu nằm xuống để máy có thể chụp được phần lưng. Kết quả chụp chiếu sẽ giúp bác sĩ xác định chính xác (các) dây thần kinh nào bị chèn ép trong cột sống cũng như vị trí và mức độ nghiêm trọng của chúng và độ nặng của vấn đề.
Bệnh nhân cũng có thể cần chụp X-quang. Thủ thuật chụp X-quang được thực hiện ở tư thế đứng, giúp bác sĩ dễ dàng nhìn thấy sự liên kết của các đốt sống.
Nếu bác sĩ nghi ngờ có rối loạn dây thần kinh, bác sĩ cũng có thể tiến hành kiểm tra dẫn truyền, đo tốc độ các xung điện đi qua dây thần kinh. Họ sẽ áp 2 miếng dán điện cực nhỏ vào khu vực này, một miếng kích thích dây thần kinh bằng một xung điện nhẹ và miếng còn lại ghi lại hoạt động diễn ra khi được kích thích.
Việc điều trị sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra cơn đau ở lưng và chân của bạn.
Bs. Mashfiqul giải thích, “Các vấn đề phổ biến như trượt đĩa đệm thường có thể được kiểm soát bằng thuốc và vật lý trị liệu, với các bài tập đơn giản để giảm đau và cải thiện khả năng vận động”. “Đôi khi, tiêm steroid cũng hữu hiệu. Nếu vấn đề vẫn dai dẳng, bác sĩ có thể khuyến nghị thực hiện vi phẫu thuật loại bỏ nhân đệm, là phương pháp phẫu thuật xâm lấn tối thiểu để lấy đĩa đệm qua một vết rạch nhỏ trên lưng.
“Nếu xương của bạn bị xê dịch khỏi vị trí ban đầu và chèn ép lên dây thần kinh (được gọi là trượt đốt sống), vật lý trị liệu, thuốc và liệu pháp nhiệt/đá lạnh đều rất cần thiết. Nhưng nếu cơn đau, trở nên nghiêm trọng hơn mỗi ngày, phẫu thuật hỗ trợ làm cứng cột sống sẽ có hiệu quả hơn. Phẫu thuật này nối 2 hoặc nhiều xương với nhau bằng ốc vít hoặc ghép xương để giữ xương không bị xê dịch xung quanh.”
Khi được chẩn đoán là bị rối loạn dây thần kinh, việc điều trị sẽ được dựa trên triệu chứng và nguyên nhân gây ra bệnh.
Nhưng đừng hoảng sợ. Nếu bạn bị đau lưng và đau chân kéo dài, tốt nhất là hãy đi khám để được chẩn đoán đúng cách trước khi xem xét các phương án điều trị.