Cách chặn cơn ho tự nhiên: 10 phương pháp hiệu quả

Để khỏi ho một cách tự nhiên, hãy cung cấp đủ nước cho cơ thể, dùng một thìa mật ong, nhâm nhi trà thảo mộc ấm, súc miệng bằng nước muối và tận dụng hơi nước để làm lỏng chất nhầy và làm dịu cơn kích ứng cổ họng.

Hầu hết các cơn ho do cảm lạnh hoặc cúm sẽ thuyên giảm trong vòng khoảng 3 tuần. Hãy đi khám bác sĩ nếu cơn ho kéo dài hơn 3 tuần, liên tục tái phát, hoặc đi kèm với sốt, khó thở, đau ngực, sút cân không rõ nguyên nhân, hoặc có máu trong đờm, vì những dấu hiệu này có thể chỉ ra một nguyên nhân cần được điều trị y tế thay vì chỉ chăm sóc tại nhà.

Một cơn ho mãn tính không chỉ là một sự phiền toái đơn thuần. Nó có thể làm gián đoạn giấc ngủ của bạn, khiến bạn cảm thấy khó chịu, cản trở công việc và các tương tác xã hội, và thậm chí báo hiệu một tình trạng sức khỏe tiềm ẩn.

Ho có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân và thường bắt đầu sau những tràng hắt hơi, vì vậy cách giảm nhẹ tại nhà đơn giản nhất là hít hơi nước, kể cả hơi nước từ vòi hoa sen nước nóng hay ấm đun nước. Chất nhầy sẽ dễ được tống ra ngoài hơn khi không khí ấm và ẩm.

Nếu cơn ho vẫn làm phiền bạn, những phương pháp tự nhiên sau đây có thể giúp làm dịu cơn ho rắc rối này.

10 cách để hết ho một cách tự nhiên

1. Uống nhiều nước

Giữ cho cơ thể đủ nước là phòng tuyến đầu tiên để chống lại cơn ho. Khi bạn bị mất nước, cơ thể sẽ tiết ra ít nước bọt và chất nhầy hơn, khiến cổ họng bạn bị khô và dễ bị kích ứng hơn, điều này có thể dẫn đến ho dai dẳng. Uống nhiều nước giúp làm loãng chất nhầy trong cổ họng, giúp bạn dễ dàng ho khạc ra ngoài và làm thông thoáng đường thở.

2. Ăn một thìa mật ong

Mật ong là một phương thuốc lâu đời để làm dịu cơn ho. Đặc tính kháng khuẩn và chống vi trùng của nó có thể giúp loại bỏ nhiễm trùng, trong khi độ nhớt của nó có thể bao phủ và làm dịu cổ họng đang bị kích ứng. Hãy cân nhắc dùng một thìa mật ong trước khi đi ngủ để giảm ho vào ban đêm. Một lời cảnh báo: tuyệt đối không cho trẻ em dưới 1 tuổi dùng mật ong do nguy cơ ngộ độc botulism.

3. Dùng một chút trà thảo mộc

Một số loại trà thảo mộc, chẳng hạn như cỏ xạ hương, hoa cúc La Mã, bạc hà và rễ cam thảo, có thể có ích cho cơn ho. Những loại trà này được biết đến với đặc tính làm dịu và có thể giúp làm giảm phản xạ ho. Hơi ấm của trà cũng có thể kích thích sản xuất nước bọt, giúp làm giảm thêm tình trạng khô và kích ứng cổ họng. Ví dụ, cỏ xạ hương đã được sử dụng trong y học cổ truyền để điều trị các bệnh về đường hô hấp, vì các hợp chất của nó có thể làm thư giãn các cơ vùng họng liên quan đến việc ho và làm giảm viêm.

4. Súc miệng bằng nước muối

Súc miệng bằng nước muối ấm có thể giúp làm dịu cổ họng bị đau rát hoặc ngứa ngáy, triệu chứng thường đi kèm với cơn ho. Nước muối giúp giảm viêm và tiêu diệt vi khuẩn, mang lại sự thuyên giảm tạm thời. Hòa tan nửa thìa cà phê muối vào 1 cốc nước ấm, ngậm dung dịch này súc miệng trong vài giây rồi nhổ ra.

5. Ăn một lát dứa

Bromelain, một loại enzyme được tìm thấy trong dứa, có thể giúp ức chế cơn ho và làm lỏng chất nhầy. Tốt nhất là ăn một lát dứa hoặc uống nước ép dứa tự nhiên, mặc dù các viên uống bổ sung bromelain cũng có sẵn nếu bạn thích một dạng cô đặc hơn.

6. Giảm viêm bằng gừng

Gừng là một chất chống viêm và chống oxy hóa tự nhiên có thể giúp làm dịu cơn ho. Nó có thể làm giảm tình trạng viêm trong đường hô hấp của bạn và có thể giúp ức chế phản xạ ho. Hãy thử uống trà gừng tươi vài lần một ngày để giảm ho.

7. Uống một thức uống nghệ ấm

Nghệ chứa curcumin, một hợp chất được biết đến với đặc tính chống viêm, chống oxy hóa và kháng virus. Một thức uống ấm từ nghệ có thể giúp làm dịu cổ họng, giảm viêm và giảm cơn ho của bạn.

8. Thêm men vi sinh vào chế độ ăn của bạn

Mặc dù không trực tiếp làm dịu cơn ho, men vi sinh có thể cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột của bạn, từ đó giúp tăng cường hệ miễn dịch và giảm ho do cảm lạnh hoặc cúm. Có thể tìm thấy men vi sinh trong các thực phẩm lên men như sữa chua, dưa bắp cải và kim chi, hoặc dùng dưới dạng thực phẩm bổ sung.

9. Tránh tiếp xúc với các chất kích thích

Các chất kích thích từ môi trường như khói, bụi hoặc mùi quá nồng có thể làm cơn ho trở nên tồi tệ hơn. Giữ môi trường sống sạch sẽ và tránh tiếp xúc với các chất kích thích có thể hỗ trợ rất nhiều trong việc kiểm soát cơn ho của bạn.

10. Duy trì lịch trình giấc ngủ đều đặn

Hãy cho cơ thể bạn nhiều thời gian để phục hồi. Ngủ và nghỉ ngơi là điều cần thiết khi bạn đang đối phó với cơn ho, vì chúng mang lại cho cơ thể bạn thời gian cần thiết để tự chữa lành. Cố gắng duy trì lịch trình giấc ngủ đều đặn và tạo ra một môi trường ngủ thoải mái, yên tĩnh.

Khi nào cơn ho cần đến bác sĩ, thay vì chỉ chăm sóc tại nhà

Những phương pháp này có thể mang lại sự thuyên giảm, nhưng chúng không điều trị được nguyên nhân cốt lõi của cơn ho.

Hầu hết các cơn ho liên quan đến cảm lạnh hoặc cúm là những gì các bác sĩ gọi là ho cấp tính, nghĩa là chúng kéo dài dưới 3 tuần và tự khỏi.

Một cơn ho kéo dài 3 – 8 tuần được coi là ho bán cấp, và nếu kéo dài hơn 8 tuần là ho mãn tính, và cả hai loại này đều đáng để đi khám đánh giá nếu chúng không có dấu hiệu thuyên giảm.

Hãy đi khám bác sĩ ngay lập tức nếu cơn ho của bạn đi kèm với bất kỳ triệu chứng nào sau đây:

• Ho ra máu, hoặc đờm có màu rỉ sét hay lẫn các vệt máu
• Sốt kéo dài, đổ mồ hôi ban đêm, hoặc sút cân không rõ nguyên nhân
• Khó thở, thở khò khè hoặc đau ngực, đặc biệt nếu nó dữ dội hoặc đột ngột
• Cơn ho kéo dài hơn ba tuần, hoặc liên tục tái phát
• Cơn ho bắt đầu sau khi dùng một loại thuốc mới
• Có tiền sử hút thuốc lâu năm, đi kèm với một cơn ho mới hoặc cơn ho thay đổi đặc điểm
• Khàn giọng kéo dài hơn ba tuần
• Cơn ho dữ dội đến mức làm ảnh hưởng đến giấc ngủ hoặc sinh hoạt hằng ngày

Bỏ qua một cơn ho dai dẳng không chỉ là vấn đề về sự thoải mái. Một cơn ho không dứt có thể là dấu hiệu đầu tiên của một bệnh lý có thể điều trị được như hen suyễn, trào ngược dạ dày, hoặc vấn đề về xoang, và trong những trường hợp ít phổ biến hơn, nó có thể chỉ ra tình trạng nhiễm trùng phổi như bệnh lao hoặc hiếm khi là ung thư phổi, những tình trạng này sẽ đáp ứng tốt hơn nhiều với các phương pháp điều trị khi được phát hiện sớm.

Một bác sĩ đa khoa (GP) thường có thể đánh giá cơn ho qua tiểu sử bệnh lý, thăm khám sức khỏe và đôi khi là chụp X-quang phổi, và sẽ giới thiệu bạn đến một bác sĩ chuyên khoa hô hấp nếu nguyên nhân không rõ ràng, nếu cơn ho không đáp ứng với điều trị ban đầu, hoặc nếu cần làm thêm các xét nghiệm sâu hơn như xét nghiệm chức năng phổi.

Các câu hỏi thường gặp về tình trạng ho

Bác sĩ Lee Yeow Hian, bác sĩ chuyên khoa hô hấp tại Bệnh viện Mount Elizabeth Novena, giải đáp những câu hỏi thường gặp về tình trạng ho.

Làm thế nào tôi có thể ngừng ho vào ban đêm?

Cơn ho về đêm thường do chất nhầy, hoặc đôi khi là axit dạ dày, tích tụ ở cổ họng khi bạn nằm thẳng, do đó, việc kê cao đầu và điều trị nguyên nhân gốc rễ thường mang lại hiệu quả tốt nhất. Hãy kê cao người bằng một chiếc gối phụ để chất nhầy và axit không đọng lại ở phía sau cổ họng. Bật máy tạo độ ẩm nếu không khí trong phòng ngủ của bạn khô, đặc biệt là khi đang bật máy lạnh. Một thìa mật ong khoảng 30 phút trước khi đi ngủ có thể giúp ích. Nếu trào ngược dường như là một yếu tố gây bệnh, hãy tránh ăn các bữa ăn quá no hoặc cay trong vòng 2 – 3 giờ trước khi nằm.

Nếu tình trạng ho ban đêm tiếp tục kéo dài hơn vài tuần, bạn nên đi khám bác sĩ để kiểm tra xem có bị hen suyễn, trào ngược axit hay chảy dịch mũi sau cần được điều trị trực tiếp hay không.

Làm thế nào để loại bỏ cơn ho không thể kiểm soát trong 5 phút?

Đối với một cơn ho dữ dội bất chợt, việc nhấp từng ngụm nước ấm từ từ, ngậm kẹo ngậm hoặc kẹo cứng, và thở chậm qua mũi có thể giúp làm dịu phản xạ ho trong vòng vài phút.

Nuốt nhiều lần sẽ kích thích nước bọt và có thể làm gián đoạn cảm giác muốn ho. Ngồi thẳng người, thay vì nằm xuống, sẽ giữ cho đường thở mở rộng hơn, và hơi nước từ vòi sen nước nóng có thể làm lỏng chất nhầy. Cố gắng tránh nói chuyện hoặc hít thở không khí lạnh, vì điều đó có thể khiến cơn ho bùng phát trở lại. Nếu cơn ho bị kích hoạt do bị nghẹn thức ăn hoặc đồ uống và đường thở bị tắc nghẽn, hãy xử lý nó như một trường hợp cấp cứu hóc dị vật.

Hãy tìm kiếm sự chăm sóc y tế khẩn cấp nếu cơn ho đi kèm với tình trạng khó thở hoặc môi tím tái.

Tại sao tôi lại bị đau ngực khi ho?

Đau ngực khi ho thường là do căng cơ thành ngực do ho mạnh lặp đi lặp lại nhiều lần, chứ không phải là vấn đề về tim, mặc dù cơn đau dai dẳng hoặc dữ dội vẫn đáng để đi kiểm tra.

Các cơ liên sườn giữa các xương sườn, và đôi khi là phần sụn nối xương sườn với xương ức (viêm sụn sườn), có thể trở nên đau nhức và viêm tấy do những cơn ho kéo dài. Một bệnh nhiễm trùng ngực tiềm ẩn như viêm phế quản hoặc viêm phổi cũng có thể gây khó chịu ở ngực bên cạnh cơn ho. Hãy gặp bác sĩ khẩn cấp nếu cơn đau ngực xảy ra đột ngột, dữ dội, hoặc đi kèm với tình trạng khó thở, vì điều này cần được thăm khám đánh giá chứ không thể chủ quan cho rằng đó là đau cơ.

Tại sao tôi lại bị đau lưng khi ho?

Đau lưng khi ho thường xuất phát từ cùng một sự căng cơ gây ra đau ngực, vì các cơ hỗ trợ việc ho mạnh chạy dọc theo xương sườn và phần lưng trên cũng như ngực.

Việc ho lặp đi lặp lại khiến những cơ này hoạt động quá sức, và các vấn đề về lưng đã có từ trước cũng có thể trở nên trầm trọng hơn do sự gia tăng áp lực đột ngột mỗi khi bạn ho. Hãy đi khám bác sĩ nếu đau lưng khi ho đi kèm với sốt, đờm có máu hoặc sút cân không rõ nguyên nhân.

Tại sao tôi bị đau đầu khi ho?

Ho làm tăng áp lực một cách chóng vánh bên trong ngực và đầu của bạn, và ở hầu hết mọi người, điều này tạo ra một cơn đau đầu ngắn, nhẹ được gọi là đau đầu nguyên phát do ho, thường vô hại. Nó có xu hướng xuất hiện đột ngột cùng với cơn ho, kéo dài từ vài giây đến vài phút và tự thuyên giảm.

Trong những trường hợp hiếm hoi, cơn đau đầu xuất hiện khi ho có thể là đau đầu thứ phát do ho liên quan đến một vấn đề cấu trúc cần được chẩn đoán hình ảnh để loại trừ. Đó là lý do tại sao một cơn đau đầu mới xuất hiện, đau dữ dội bất thường, ngày càng tồi tệ hơn hoặc đi kèm với các triệu chứng khác như thay đổi thị lực, đứng không vững hoặc yếu người nên được bác sĩ đánh giá thay vì cho rằng đó là tình trạng lành tính.

Tôi nếm thấy vị kim loại khi ho nhưng không có máu. Điều này có nghĩa là gì?

Có vị kim loại khi ho, mà không nhìn thấy máu, thường là do hội chứng chảy dịch mũi sau mang chất nhầy và các chất gây kích ứng xoang xuống nụ vị giác của bạn, chứ không phải là dấu hiệu của việc chảy máu. Nó cũng có thể xuất phát từ việc khô miệng nếu bạn thở bằng miệng khi bị nghẹt mũi, hoặc là tác dụng phụ của một số loại thuốc, bao gồm một số loại thuốc kháng sinh và thuốc huyết áp.

Thỉnh thoảng, điều này phản ánh một vết máu quá nhỏ để có thể nhìn thấy đã hòa trộn với nước bọt, điều này thường vô hại nếu nó tự hết cùng với cơn ho hoặc cảm lạnh.

Tại sao tôi ho nhiều nhưng không cảm thấy ốm?

Ho mà không có các dấu hiệu bệnh tật khác, chẳng hạn như sốt hoặc mệt mỏi, thường là do thứ gì đó gây kích ứng hoặc làm hẹp đường thở chứ không phải là một tình trạng nhiễm trùng đang hoạt động.

Các nguyên nhân phổ biến bao gồm chảy dịch mũi sau do dị ứng hoặc kích ứng xoang, trào ngược dạ dày (không phải lúc nào cũng gây ra chứng ợ nóng rõ ràng), hen suyễn dạng ho, các chất kích ứng từ môi trường như bụi, khói hoặc máy điều hòa không khí, và một số loại thuốc huyết áp nhất định. Ho cũng có thể kéo dài vài tuần sau khi cảm lạnh đã khỏi, do đường thở vẫn còn nhạy cảm trong quá trình phục hồi. Nếu nó tiếp tục vượt quá 8 tuần, nó được coi là ho mãn tính và cần được thăm khám đánh giá.

Thông thường cơn ho sẽ kéo dài bao lâu sau khi bị cảm lạnh hoặc cúm?

Cơn ho do cảm lạnh hoặc cúm thường sẽ thuyên giảm trong vòng 1 – 3 tuần.

Nếu nó kéo dài dai dẳng trong 3 – 8 tuần, nó được phân loại là ho bán cấp, tình trạng này thường phản ánh sự nhạy cảm kéo dài của đường thở thay vì là một bệnh nhiễm trùng đang diễn ra, và thông thường vẫn sẽ tự khỏi. Một cơn ho kéo dài hơn 8 tuần được coi là mãn tính và cần được trao đổi với bác sĩ, vì nó ít có khả năng tự thuyên giảm.

Dị ứng có thể gây ra ho khan dai dẳng không?

Có, dị ứng là một nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng ho khan dai dẳng, thường thông qua hội chứng chảy dịch mũi sau gây kích ứng cổ họng.

Các chất gây dị ứng như bụi, phấn hoa hoặc lông thú cưng có thể kích hoạt chất nhầy nhỏ giọt xuống phía sau cổ họng, gây nhột các dây thần kinh kích hoạt cơn ho. Tình trạng này thường tồi tệ hơn vào một số thời điểm nhất định trong năm hoặc trong một số môi trường nhất định. Việc điều trị trực tiếp chứng dị ứng, thông qua việc tránh chất gây dị ứng, dùng thuốc kháng histamine hoặc thuốc xịt mũi steroid, thường sẽ giải quyết được cơn ho.

Tại sao tôi ho nhiều hơn khi nằm?

Nằm thẳng khiến chất nhầy, và ở một số người là cả axit dạ dày, đọng lại ở phía sau cổ họng, điều này kích hoạt phản xạ ho dễ dàng hơn so với khi bạn đứng thẳng và trọng lực giúp giữ cho cổ họng thông thoáng.

Hội chứng chảy dịch mũi sau và trào ngược axit là những nguyên nhân phổ biến nhất cho tình trạng này. Kê cao đầu bằng một chiếc gối phụ có thể giúp ích. Nếu cơn ho đặc biệt bắt đầu khi bạn nằm xuống, nhất là khi đi kèm với khó thở hoặc sưng mắt cá chân, thỉnh thoảng có thể liên quan đến tình trạng bệnh về tim hoặc phổi và nên được bác sĩ kiểm tra, đặc biệt là ở người lớn tuổi.

Uống sữa có làm cho cơn ho tồi tệ hơn không?

Không có bằng chứng mạnh mẽ nào cho thấy sữa làm tăng sản xuất chất nhầy hoặc làm cho cơn ho tồi tệ hơn ở hầu hết mọi người. Cảm giác đặc quánh hơn mà một số người nhận thấy sau khi uống sữa là do sữa bám lại một thời gian ngắn trên miệng và cổ họng, chứ không phải do có thêm chất nhầy được tạo ra. Sẽ không sao nếu bạn tránh dùng sữa nếu cảm thấy không thoải mái khi đang bị ốm, nhưng về mặt y khoa, không cần thiết phải cắt bỏ sữa hoàn toàn để giúp trị dứt điểm cơn ho.

Làm thế nào để biết tôi cần đi khám bác sĩ đa khoa hay bác sĩ chuyên khoa hô hấp cho cơn ho của mình?

Hầu hết các cơn ho do cảm lạnh sẽ thuyên giảm trong vòng khoảng 3 tuần mà không cần gặp bác sĩ chuyên khoa, nhưng với một cơn ho kéo dài hơn 8 tuần, hoặc liên tục tái phát, đó thường là lúc bác sĩ đa khoa (GP) sẽ giới thiệu bạn đến một bác sĩ chuyên khoa hô hấp.