Phẫu thuật tim xâm lấn tối thiểu

Phẫu thuật tim xâm lấn tối thiểu là gì?

Phẫu thuật tim xâm lấn tối thiểu (MICS) dùng để chỉ một nhóm các ca phẫu thuật tim được thực hiện thông qua các vết rạch nhỏ ở ngực, thay vì mở xương ức (phẫu thuật mở xương ức) như trong phẫu thuật hở tim truyền thống.

Đôi khi được gọi là phẫu thuật tim nội soi hoặc phẫu thuật tim qua vết rạch nhỏ, MICS cho phép các bác sĩ phẫu thuật điều trị một số tình trạng bệnh lý về tim nhất định trong khi giảm thiểu tổn thương cho thành ngực.

MICS đạt được các mục tiêu phẫu thuật tương tự như phẫu thuật hở tim thông thường, nhưng mang lại các lợi ích tiềm năng như ít đau hơn, sẹo nhỏ hơn, thời gian nằm viện ngắn hơn và phục hồi nhanh hơn, nếu phù hợp về mặt lâm sàng.

Cơ chế hoạt động

Trong phẫu thuật tim xâm lấn tối thiểu, các bác sĩ tiếp cận tim thông qua các vết rạch nhỏ giữa các xương sườn, thay vì cắt qua xương ức. Các dụng cụ phẫu thuật chuyên dụng và sự hướng dẫn của camera được sử dụng để quan sát và thực hiện phẫu thuật trên tim.

Tùy thuộc vào loại thủ thuật, máy tim phổi nhân tạo vẫn có thể được sử dụng, ngay cả khi lồng ngực không được mở hoàn toàn. Phương pháp chính xác phụ thuộc vào tình trạng tim được điều trị, cấu trúc giải phẫu của bệnh nhân và độ phức tạp của ca phẫu thuật.

Phẫu thuật tim xâm lấn tối thiểu vs phẫu thuật hở tim

Cả phẫu thuật xâm lấn tối thiểu và phẫu thuật hở tim truyền thống đều nhằm mục đích khắc phục các tình trạng tim mạch giống nhau. Sự khác biệt chính nằm ở cách tiếp cận trái tim.

So với phẫu thuật hở tim, phẫu thuật tim xâm lấn tối thiểu được thực hiện thông qua các vết rạch ngực nhỏ hơn, tránh việc phải mở xương ức. Phương pháp này mang lại một số ưu điểm bao gồm:

• Phục hồi nhanh hơn, hầu hết bệnh nhân có thể trở lại các hoạt động hàng ngày trong vòng 2 – 4 tuần
• Ít đau sau phẫu thuật hơn và sẹo nhỏ hơn
• Giảm chấn thương về thể chất và tâm lý liên quan đến phẫu thuật
• Thời gian nằm viện ngắn hơn, thường xuất viện trong vòng 3 – 4 ngày
• Chức năng phổi sớm tốt hơn sau phẫu thuật
• Nguy cơ nhiễm trùng và chảy máu thấp hơn

Trong một số trường hợp, phẫu thuật hở tim vẫn là lựa chọn an toàn nhất cho bệnh nhân có tình trạng tim phức tạp hoặc trên diện rộng. Phương pháp phẫu thuật phù hợp nhất sẽ được bác sĩ đánh giá cẩn thận dựa trên tình trạng cá nhân và sức khỏe tổng thể của quý vị.

Tại sao quý vị cần phẫu thuật tim xâm lấn tối thiểu?

Phẫu thuật tim xâm lấn tối thiểu có thể được chỉ định để điều trị một số bệnh lý về tim cần can thiệp ngoại khoa, bao gồm:

• Các bệnh về van tim như rối loạn van hai lá hoặc van động mạch chủ
• Bệnh mạch vành cần phẫu thuật bắc cầu
• Dị tật tim bẩm sinh như thông liên nhĩ (ASD) và thông liên thất (VSD)
• Một số tình trạng rối loạn nhịp tim cần can thiệp ngoại khoa

MICS có thể được xem xét khi các phương pháp điều trị dựa trên ống thông không phù hợp, hoặc khi phẫu thuật xâm lấn tối thiểu mang lại kết quả lâu dài tốt hơn.

Các loại phẫu thuật tim xâm lấn tối thiểu là gì?

Tại các bệnh viện của chúng tôi, MICS có thể được sử dụng để điều trị các tình trạng tim được chọn lọc bằng các vết rạch ngực nhỏ thay vì mở xương ức. Các loại bao gồm:

Sửa chữa hoặc thay van hai lá xâm lấn tối thiểu

Thường được thực hiện để điều trị hở van hai lá hoặc hẹp van hai lá Qua một vết rạch nhỏ ở bên ngực (mở ngực nhỏ), bác sĩ có thể tiếp cận van hai lá mà không cần mở xương ức.

Tùy thuộc vào tình trạng của van, thủ thuật có thể bao gồm sửa chữa van tự thân hoặc thay thế bằng van nhân tạo. Kỹ thuật hỗ trợ bằng camera (nội soi) thường được sử dụng để tăng cường khả năng quan sát trong phẫu thuật.

So với phẫu thuật hở tim, phương pháp này có thể giúp ít đau hơn, sẹo nhỏ hơn và phục hồi nhanh hơn ở những bệnh nhân phù hợp.

Thay van động mạch chủ xâm lấn tối thiểu

Thay van động mạch chủ xâm lấn tối thiểu được sử dụng để điều trị hẹp van động mạch chủ (aortic stenosis) hoặc hở van động mạch chủ (aortic regurgitation) khi cần can thiệp ngoại khoa.

Ở những bệnh nhân đủ điều kiện, van tim có thể được thay thế thông qua một vết rạch nhỏ trên ngực, đôi khi với sự hỗ trợ của camera chuyên dụng, tránh được việc mở toàn bộ xương ức. Phương pháp này nhằm mục đích cải thiện lưu lượng máu và bảo tồn chức năng cơ tim.

Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành (CABG) xâm lấn tối thiểu

Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành xâm lấn tối thiểu có thể được sử dụng để điều trị bệnh mạch vành ở những bệnh nhân được chọn lọc, bao gồm cả những người cần ghép một hoặc nhiều mạch máu.

Thông qua một vết rạch nhỏ ở bên ngực, các bác sĩ phẫu thuật có thể bắc cầu qua các động mạch vành bị tắc để khôi phục lưu lượng máu đến cơ tim mà không cần mở xương ức.

Trong một số trường hợp, đây có thể là một phần của phương pháp hybrid, nơi phẫu thuật bắc cầu được kết hợp với đặt stent (nong mạch vành) để điều trị các động mạch bị hẹp khác.

Sửa chữa dị tật tim bẩm sinh (ASD và VSD) xâm lấn tối thiểu

Các dị tật tim bẩm sinh, như thông liên nhĩ (ASD) và thông liên thất (VSD) có thể được sửa chữa bằng kỹ thuật xâm lấn tối thiểu thông qua các vết rạch nhỏ ở bên ngực, giúp giảm thời gian phục hồi và sự khó chịu sau phẫu thuật.

Các thủ thuật này được thực hiện thông qua các vết rạch nhỏ ở bên ngực, giúp tránh việc phải mở xương ức theo cách truyền thống. Sửa chữa xâm lấn tối thiểu cho phép các bác sĩ phẫu thuật khắc phục lưu lượng máu bất thường giữa các buồng tim, đồng thời có tiềm năng giảm thời gian phục hồi và sự khó chịu sau phẫu thuật.

Loại bỏ khối u tim xâm lấn tối thiểu

Một số khối u tim nhất định, chẳng hạn như u nhầy tâm nhĩ, u xơ đàn hồi (fibroelastomas) và các khối u lành tính khác trong tim, có thể được loại bỏ bằng kỹ thuật xâm lấn tối thiểu.

Thông qua một vết rạch nhỏ ở ngực, có hoặc không có sự hỗ trợ của camera, các bác sĩ phẫu thuật có thể tiếp cận và loại bỏ các khối u này một cách an toàn. Phương pháp này cho phép điều trị hiệu quả trong khi giảm thiểu chấn thương phẫu thuật và hỗ trợ quá trình hồi phục suôn sẻ hơn.

Phẫu thuật xâm lấn tối thiểu cho các trường hợp phẫu thuật lại (redo) được chọn lọc

Ở một số bệnh nhân đã từng phẫu thuật tim trước đó, các thủ thuật thực hiện lại (redo) vẫn có thể khả thi bằng phương pháp xâm lấn tối thiểu.

Bằng cách tránh mở lại xương ức, các kỹ thuật xâm lấn tối thiểu có thể làm giảm rủi ro phẫu thuật trong các trường hợp phẫu thuật lại được lựa chọn cẩn thận. Khả năng phù hợp phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm loại phẫu thuật trước đó, mô sẹo và tình trạng tim hiện tại.

Ở những bệnh nhân được chọn lọc, các kỹ thuật xâm lấn tối thiểu cũng có thể được áp dụng cho các bệnh lý van tim khác, bắc cầu, dị tật bẩm sinh hoặc các tình trạng liên quan đến nhịp tim, tùy thuộc vào sự phù hợp lâm sàng và đánh giá phẫu thuật. Không phải mọi phương pháp xâm lấn tối thiểu đều phù hợp với mọi bệnh nhân, và kỹ thuật phù hợp nhất sẽ được bác sĩ điều trị tư vấn.

Ai không nên thực hiện phẫu thuật tim xâm lấn tối thiểu?

Hầu hết bệnh nhân được đánh giá trong chương trình tim mạch của Mount Elizabeth đều được coi là những ứng cử viên phù hợp cho phẫu thuật tim xâm lấn tối thiểu.

Dựa trên chuyên môn của Giáo sư Theodoros Kofidis và đội ngũ chuyên gia tim mạch rộng lớn của chúng tôi, chúng tôi cung cấp đa dạng các thủ thuật trong toàn bộ lĩnh vực phẫu thuật tim với kết quả đã được chứng minh.

Một số bệnh nhân có thể không phù hợp với các phương pháp xâm lấn tối thiểu hoặc nội soi do các cân nhắc về giải phẫu hoặc lâm sàng. Trong các trường hợp được chọn lọc, một số thủ thuật nhất định cũng có thể được thực hiện trên tim đang đập, tùy thuộc vào phương pháp nào là an toàn và phù hợp nhất cho từng cá nhân.

để xác định xem quý vị có phải là ứng cử viên cho phẫu thuật tim xâm lấn tối thiểu hay không, bác sĩ có thể sẽ:

• Xem xét tiền sử bệnh của quý vị
• Tiến hành khám sức khỏe
• Thực hiện các xét nghiệm (như chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm phòng thí nghiệm, kiểm tra chức năng phổi và đánh giá tim mạch)

Bác sĩ và đội ngũ điều trị sẽ cùng làm việc với quý vị để xác định lựa chọn tốt nhất để điều trị tình trạng bệnh của quý vị.

Các rủi ro và biến chứng của phẫu thuật tim xâm lấn tối thiểu là gì?

Cũng giống như tất cả các ca phẫu thuật tim, phẫu thuật tim xâm lấn tối thiểu có thể tiềm ẩn những rủi ro và biến chứng, vốn khác nhau tùy thuộc vào thủ thuật và các yếu tố sức khỏe cá nhân. Những rủi ro này có thể bao gồm:

• Chảy máu
• Nhiễm trùng
• Rối loạn nhịp tim (loạn nhịp tim)

Tuy nhiên, phẫu thuật tim xâm lấn tối thiểu thường mang lại những ưu điểm so với phẫu thuật hở tim. Những ưu điểm này bao gồm:

• Nguy cơ chảy máu thấp hơn
• Nguy cơ nhiễm trùng thấp hơn
• Nguy cơ rối loạn nhịp tim thấp hơn
• Nguy cơ đột quỵ tương đương
• Nguy cơ tử vong tương đương

Nếu bác sĩ phẫu thuật của quý vị cho rằng việc tiếp tục phương pháp phẫu thuật tim xâm lấn tối thiểu là không an toàn, thủ thuật của quý vị có thể cần phải chuyển sang phẫu thuật hở tim.

Quý vị chuẩn bị cho phẫu thuật tim xâm lấn tối thiểu như thế nào?

Trước khi phẫu thuật, bác sĩ sẽ:

• Hướng dẫn quý vị về các quy trình phẫu thuật tim xâm lấn tối thiểu
• Giải thích các rủi ro tiềm ẩn
• Thảo luận về bất kỳ mối quan tâm nào mà quý vị có thể có
• Trao đổi về các chỉ thị trước hoặc thông tin khác cần xem xét trước khi phẫu thuật

Nhìn chung, quý vị có thể thoải mái hỏi về kinh nghiệm và kết quả điều trị của bác sĩ trong bất kỳ lĩnh vực nào quý vị quan tâm. Quá trình chuẩn bị trước phẫu thuật của quý vị có thể bao gồm việc vệ sinh và cạo lông ở các vùng cần can thiệp. Da của quý vị có thể được rửa bằng xà phòng đặc biệt để giảm nguy cơ nhiễm trùng.

Trước khi nhập viện để phẫu thuật, hãy trao đổi với gia đình về thời gian nằm viện và thảo luận về sự giúp đỡ mà quý vị có thể cần khi trở về nhà. Bác sĩ và đội ngũ điều trị sẽ đưa ra các hướng dẫn để quý vị thực hiện trong quá trình hồi phục tại nhà.

Thực phẩm và thuốc

Hãy trao đổi với bác sĩ về:

• Khi nào quý vị nên ngừng ăn hoặc uống vào đêm trước khi phẫu thuật
• Khi nào quý vị có thể uống các loại thuốc thông thường và liệu quý vị có thể uống chúng trước khi phẫu thuật hay không
• Các loại thuốc quý vị đã mang đến bệnh viện và khi nào quý vị nên uống thuốc vào ngày làm thủ thuật
• Các trường hợp dị ứng hoặc phản ứng mà quý vị đã gặp phải với thuốc

Quần áo và đồ dùng cá nhân

Quý vị có thể muốn mang theo các vật dụng sau cho thời gian nằm viện:

• Danh sách các loại thuốc đang sử dụng
• Kính mắt, máy trợ thính hoặc răng giả
• Các vật dụng chăm sóc cá nhân như bàn chải, lược, dụng cụ cạo râu và bàn chải đánh răng
• Quần áo rộng rãi, thoải mái
• Một bản sao chỉ thị y tế trước của quý vị
• Các vật dụng có thể giúp quý vị thư giãn, chẳng hạn như máy nghe nhạc cầm tay hoặc sách

Trong khi phẫu thuật, tránh đeo hoặc sử dụng:

• Kính áp tròng
• Răng giả
• Đồ trang sức
• Sơn móng tay
• Kính mắt

Những gì diễn ra trong thủ thuật

Trong tất cả các loại thủ thuật tim xâm lấn tối thiểu, bác sĩ phẫu thuật sẽ tiếp cận tim của quý vị thông qua các vết rạch nhỏ. Các vết rạch này có thể nằm ở nhiều vị trí khác nhau, chẳng hạn như giữa các xương sườn, bẹn hoặc nách.

Bác sĩ phẫu thuật sẽ đưa một dụng cụ có camera video nhỏ qua một trong các vết rạch để cung cấp hình ảnh 3D phóng đại của vị trí phẫu thuật.

Hầu hết các thủ thuật xâm lấn tối thiểu đều sử dụng máy tim phổi nhân tạo (tương tự như trong phẫu thuật hở tim), nhưng cách tiếp cận là khác nhau ở chỗ chúng tôi sẽ không chạm vào xương ngực. Máy sẽ giúp máu lưu thông khắp cơ thể quý vị trong suốt thủ thuật.

Phẫu thuật tim có hỗ trợ bằng robot

Trong phẫu thuật tim có hỗ trợ bằng robot, bác sĩ phẫu thuật sử dụng các cánh tay robot để thực hiện các thao tác giống như trong phẫu thuật hở tim truyền thống.

Trong thủ thuật này, bác sĩ phẫu thuật làm việc tại một bảng điều khiển từ xa và quan sát trái tim của quý vị ở chế độ xem 3D độ nét cao được phóng đại trên màn hình video. Từ bảng điều khiển, chuyển động tay của bác sĩ phẫu thuật được dịch chính xác sang các cánh tay robot tại bàn mổ, vốn chuyển động tương tự như cổ tay người.

Một bác sĩ phẫu thuật thứ hai và đội ngũ phẫu thuật sẽ hỗ trợ tại bàn mổ, thay đổi các dụng cụ phẫu thuật gắn vào cánh tay robot.

Phẫu thuật nội soi lồng ngực

Trong phẫu thuật nội soi lồng ngực (đôi khi được gọi là mini-thoracotomy), bác sĩ phẫu thuật đưa một ống mỏng dài (thoracoscope) chứa một camera video độ nét cao nhỏ vào một vết rạch nhỏ ở ngực quý vị.

Bác sĩ phẫu thuật sửa chữa trái tim của quý vị bằng cách sử dụng các dụng cụ dài được đưa qua các vết rạch nhỏ giữa các xương sườn.

Phương pháp hybrid (hỗn hợp)

Nếu quý vị bị:

• Bệnh tim thiếu máu cục bộ, một số động mạch vành có thể phù hợp hơn để xử lý bằng nong mạch và đặt stent.
• Bệnh van tim kèm theo bệnh động mạch vành, quý vị có thể phải thực hiện phẫu thuật mở xương ức toàn phần bằng phương pháp tiêu chuẩn để khắc phục cả van tim và tình trạng hẹp động mạch vành.
• Bệnh nhiều nhánh động mạch vành có thể được điều trị theo phương pháp xâm lấn tối thiểu hoặc hybrid trong chương trình của chúng tôi. Bác sĩ phẫu thuật tim xâm lấn tối thiểu và đội ngũ của ông sẽ cùng quý vị tìm hiểu phương án phù hợp với nhu cầu của quý vị.

Bác sĩ sẽ đánh giá và xây dựng kế hoạch điều trị tùy chỉnh cho tình trạng tim mạch của quý vị.

Sau thủ thuật

Thông thường quý vị sẽ dành khoảng một ngày trong đơn vị chăm sóc tích cực (ICU). Quý vị sẽ được truyền dịch và thuốc qua đường tĩnh mạch (IV). Các ống khác được đặt trong khi phẫu thuật sẽ dẫn lưu nước tiểu từ bàng quang, dịch và máu từ ngực của quý vị. Quý vị có thể được cho thở oxy qua mặt nạ hoặc ống thở mũi.

Thông thường, phẫu thuật tim xâm lấn tối thiểu (MICS) giúp rút ngắn thời gian thở máy và thời gian lưu lại ICU, cũng như giúp bệnh nhân vận động sớm hơn tại bệnh viện.

Sau khi rời ICU, quý vị sẽ được chuyển đến phòng bệnh thông thường trong vài ngày. Thời gian quý vị ở ICU và bệnh viện sẽ tùy thuộc vào tình trạng và ca phẫu thuật của quý vị.

Đội ngũ điều trị sẽ:

• Theo dõi tình trạng của quý vị và quan sát các dấu hiệu nhiễm trùng tại các vị trí vết rạch
• Theo dõi huyết áp, nhịp thở và nhịp tim của quý vị
• Phối hợp với quý vị để kiểm soát cơn đau
• Khuyến khích quý vị ngồi dậy và đi lại, đồng thời hướng dẫn cách tăng dần mức độ hoạt động
• Hướng dẫn quý vị cách thực hiện các bài tập thở sâu, bao gồm cả cách ho để làm sạch phổi

Chăm sóc và phục hồi sau phẫu thuật tim xâm lấn tối thiểu

Bác sĩ sẽ đưa ra các hướng dẫn để quý vị thực hiện trong quá trình hồi phục, chẳng hạn như:

• Theo dõi các dấu hiệu nhiễm trùng ở vết mổ
• Chăm sóc vết mổ
• Uống thuốc
• Kiểm soát cơn đau

Bác sĩ sẽ cho quý vị biết khi nào có thể trở lại các hoạt động hàng ngày, chẳng hạn như làm việc, lái xe và tập thể dục.

Hãy nhớ đi tái khám định kỳ theo lịch hẹn với bác sĩ. Quý vị có thể được yêu cầu thực hiện một số xét nghiệm để đánh giá và theo dõi tình trạng của mình.

Như một phần của quá trình hồi phục, bác sĩ có thể khuyên quý vị nên thay đổi lối sống lành mạnh — chẳng hạn như hoạt động thể chất, chế độ ăn uống lành mạnh, kiểm soát căng thẳng và tránh sử dụng thuốc lá.

Bác sĩ cũng có thể đề nghị quý vị tham gia phục hồi chức năng tim mạch để giúp cải thiện sức khỏe và quá trình phục hồi sau phẫu thuật tim.